Διεθνὲς Δίκαιο ἢ Συμφέροντα τῶν Ἰσχυρῶν;

Ἡ ἐπιλεκτική ἐφαρμογή τοῦ δικαίου!

 Ἀπό τὸν Δημήτρη Ἀλεξανδράκη

  Τὴν 28η Φεβρουαρίου 2026, τὸ Ἰσραὴλ καὶ οἱ ΗΠΑ, μὲ τὴν ὑποστήριξη τοῦ Ἠνωμένου Βασιλείου, ἐπιτέθηκαν στὸ Ἰράν. Οἱ ἐπιχειρήσεις «Operation Epic Fury» καὶ «Operation Roaring Lion» προκάλεσαν σοβαρὲς ἀπώλειες, καταστροφὲς στρατιωτικῶν καὶ πυρηνικῶν ἐγκαταστάσεων, καὶ νέα ἀστάθεια στὴ Μέση Ἀνατολή. Τὸ Ἰράν ἀντέδρασε μὲ ἐπιθέσεις σὲ βάσεις καὶ ἐνεργειακοὺς στόχους στὸν Κόλπο. Στὶς 11 Μαρτίου, τὸ Συμβούλιο Ἀσφαλείας τοῦ ΟΗΕ, μὲ τὸ Ψήφισμα 2817, καταδίκασε τὶς ἰρανικὲς ἀντεπιθέσεις, χωρὶς ἀντίστοιχη ἀναφορά στὴν ἀρχικὴ στρατιωτικὴ ἐνέργεια.

  Ἡ ἐξέλιξη αὐτὴ φέρνει πάλι στὴν ἐπιφάνεια τὸ πικρὸ ἐρώτημα: λειτουργεῖ τελικά τὸ διεθνὲς δίκαιο ὡς ἕνας κανόνας γιὰ ὅλους ἢ μήπως ἐφαρμόζεται ἐπιλεκτικά, ἀνάλογα μὲ τὸ ποιός εἶναι πιὸ ἰσχυρός;

Ὁ Νόμος τοῦ Ἰσχυροῦ καὶ τὸ «Θέατρο» τῆς Δημοκρατίας

Τυπικά, ὑπάρχουν κανόνες. Ὁ Χάρτης τοῦ ΟΗΕ ἀπαγορεύει τὴ χρήση βίας, ἐκτὸς ἐὰν ὑπάρχει νόμιμη αὐτοάμυνα ἢ ρητὴ ἐντολή. Στὴν πραγματικότητα ὅμως, οἱ μεγάλοι παῖκτες καὶ οἱ σύμμαχοί τους κάνουν ὅ,τι θέλουν χωρὶς νὰ δίνουν λογαριασμό σὲ κανέναν.

Τὸ πιὸ ἐνοχλητικὸ εἶναι ὅτι μᾶς περιπαίζουν συνεχῶς μιλώντας γιὰ «δημοκρατία» καὶ «ἀνθρώπινα δικαιώματα», τὴν ὥρα ποὺ ἀποφασίζουν πίσω ἀπὸ κλειστὲς πόρτες. Κάνουν ὅ,τι τοὺς βολεύει χωρὶς νὰ ρωτοῦν τὸν Δῆμο, τὴν πραγματική βάση τῆς δημοκρατίας. Ἡ θέληση τῶν λαῶν παραγκωνίζεται μπροστὰ στὰ γεωπολιτικὰ παιχνίδια, καὶ ἡ ἔννοια τῆς λαϊκῆς κυριαρχίας καταντᾶ ἕνα ἄδειο σύνθημα.

Ἡ Ἀντίφαση τῶν Πυρηνικῶν καὶ τὸ Τίμημα τοῦ Αἵματος

Ἡ ἀδικία φαίνεται καθαρὰ στὰ πυρηνικά. Οἱ μεγάλες δυνάμεις ἔχουν τεράστια ὁπλοστάσια, ἀλλὰ ἀπαγορεύουν σὲ ὁποιονδήποτε ἄλλον νὰ ἀποκτήσει δύναμη ποὺ θὰ χαλοῦσε τὴν «ἰσορροπία» τους. Τὸ Ἰσραὴλ παραμένει ἐκτὸς τῆς Συνθήκης Μὴ Διάδοσης, ἐνῶ τὸ Ἰράν βρίσκεται διαρκῶς στὸ στόχαστρο.

Αὐτὸ ποὺ συχνὰ ξεχνιέται μέσα στοὺς χάρτες καὶ τὶς στρατηγικές ἀναλύσεις εἶναι ὁ ἄνθρωπος. Σὲ κάθε τέτοια σύγκρουση, τὸ βαρὺ τίμημα τὸ πληρώνουν πάντα οἱ ἀθώοι. Εἶναι οἱ ἁπλοὶ πολίτες ποὺ βλέπουν τὶς ζωές τους νὰ διαλύονται, ἐνῶ οἱ «ὑψηλοὶ» προστάτες τῆς δημοκρατίας συνεχίζουν νὰ συνεργάζονται μὲ αὐταρχικὰ καθεστῶτα ὅπου ὑπάρχει πετρέλαιο ἢ στρατηγικές βάσεις.

Ὑπάρχει Δικαιοσύνη;

Αὐτὸ δὲν σημαίνει ὅτι ὅλοι εἶναι οἱ ἴδιοι, οὔτε ὅτι τὸ δίκαιο εἶναι ἄχρηστο. Σημαίνει ὅμως ὅτι, ὅταν οἱ κανόνες ἐφαρμόζονται μόνο γιὰ τοὺς ἀδύναμους, τότε χάνουν τὸ νόημά τους.

Τὸ πραγματικὸ διακύβευμα εἶναι ἂν θὰ συνεχίσουμε νὰ ζοῦμε σὲ ἕναν κόσμο ὅπου οἱ ἰσχυροὶ ὑποκρίνονται τοὺς δημοκράτες ἐνῶ δροῦν ἀνεξέλεγκτα. Ἂν δὲν ὑπάρξουν θεσμοὶ ποὺ θὰ δεσμεύουν τοὺς πάντες —καὶ κυρίως τοὺς ἰσχυρούς— τότε ἡ δημοκρατία καὶ τὸ διεθνὲς δίκαιο θὰ παραμείνουν ἁπλῶς «ὡραῖα λόγια» γιὰ νὰ καλύπτουν τὰ συμφέροντα τῶν λίγων.